تبلیغات
جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری - نگاه مدبرانه به مقوله برنامه‌ریزی

جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری
 
برنامه‌ریزی و توسعه شهری و منطقه‌ای

در تاریخ علم و اندیشه، متفكران زیادی سعی كرده اند با ارائه مدل‌ها، روش‌ها و تئوری‌های مختلف نسبت به هدایت امر توسعه در محیط های حغرافیایی مختلف اقدام كنند و آگاهانه یا نا آگاهانه مورد استفاده كشورها قرار گرفته و اثراتی نیز به جا گذاشته است.

سابقه نیم قرن برنامه ریزی در ایران مطمئنا انباشت دانش برنامه ریزی را در بدنه كارشناسی به دنبال داشته است ولی به دلیل عدم اتكا سیستم برنامه ریزی كشور به تفكر بومی و دانش ملی متاسفانه تاكنون برنامه ریزی موفقی تجربه نشده است.

به نظر می رسد ضروری باشد در حال حاضر قبل از هرگونه برنامه ریزی آسیب شناسی جامعی از سیستم برنامه ریزی و تفكرات و سازمان حاكم بر آن صورت گیرد و با تحلیل نقاط ضعف و قوت به ارائه سیستم برنامه ریزی مبتنی بر شرایط بومی اقدام گردد.

متاسفانه نظام برنامه ریزی ما سلیقه ای و متكی به فرد یا گروه خاص است . در این نظام با توجه به وجود برداشت های متفاوت از فرایند توسعه، نوع خاصی از برنامه ریزی مد نظر قرار می گیرد كه عمدتاً جهت نشان دادن كارایی نظام حاكم در مدت زمان كوتاه است . در این نوع نگرش به برنامه ریزی بازدهی بسیار سریع و بردن سیاستها به سمت اقدامات اجرایی كوتاه مدت هدف اصلی برنامه ریزی است.

از طرفی دیگر متاسفانه در بسیاری از موارد برنامه ریزی با چانه زنی و نفوذ در لایه های قدرت قابل انعطاف است . همین عامل هم نقش تاثیر گذار در میزان توسعه مناطق داشته است به عبارت دیگر درجه توسعه یك منطقه رابطه مستقیمی با میزان نفوذ چهره های قدرتمند منطقه در لایه های سیاسی و اقتصادی منطقه دارد.

در كشورهایی مثل آمریكا و برخی كشورهای اروپایی چارچوبهای كلی برنامه ریزی، تویعه و سیاستهای مرتبط با آن در مقاطع زمانی 50 تا 100 ساله طراحی می شود و برنامه ریزی میان مدت و بلندمدت نیز در آن چارچوب تدوین می شود و تغییر نظام دلیلی بر تغییر روش برنامه ریزی نیست.

در حال حاضر نگاه ما به برنامه ریزی نگاه عالمانه ای است ولی دوام این نگاه به دوام تیم مدیریتی حاكم بر این موضوع منوط است . مادامی كه فرهنگ توسعه خواهی عمومی - نه متعصبانه محلی - بر مردم و مدیران حاكم نگردد انتظار تعادل منطقه ای در توسعه را نباید داشته باشیم.

توسعه زیر بنای فرهنگی می طلبد توسعه نیازمند زمینه های مساعد سیاسی است توسعه متكی بر اقتصاد پویا و درون زا ست و توسعه نیازمند برنامه ریزی عالمانه، همه جانبه و مبتنی بر شرایط بومی است.

قبل از اینكه به فكر توسعه باشیم به فكر ابزارهای طی مسیر توسعه كه برنامه ریزی صحیح است باشیم.



ادامه مطلب

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 28 شهریور 1391 توسط شمس‌اله کاظمی‌زاد
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک